De biologische waarde van eiwitten

Ilse Velkers/ januari 26, 2014/ Blog, Blogs, Voeding/ 2 comments

Vandaag schrijf ik een blog over het begrip eiwitten. Dat komt niet helemaal uit de lucht vallen, want ik hoor het woord regelmatig: op school, in de trein, op de sportschool of in de familiekring. En dan heb ik het nog niet eens over de “eiwitrijke diëten” die men volgt. Iedereen denkt er wel iets over te weten, maar heeft naar mijn idee vooral de indruk dat eiwitten goed zijn. Als er maar eiwitten in een product zitten, dan is het al gauw goed. Maar is dat wel zo? Welke eiwitten hebben wij nodig? En zijn alle eiwitten hetzelfde?
Ik merk dat de kennis dan vaak ontbreekt. Tijd om een beetje extra kennis op te doen dus..

Wat zijn eiwitten

Eiwitten (proteïnen) zijn de bouwstoffen van het lichaam. Eiwitten zijn belangrijk als:

  • Bouwstof van cellen en weefsel
  • Bestanddeel van enzymen, hormonen en antistoffen
  • Vervoerder van voedingsstoffen in het lichaam
  • Brandstof (bij een tekort aan koolhydraten en vetten)

Eiwitten zijn opgebouwd uit aminozuren en er komen 20 verschillende aminozuren voor in het lichaam. Aminozuren zijn onder te verdelen in niet-essentiële aminozuren (12 aminozuren) en essentiële aminozuren (8 aminozuren). Niet-essentiële aminozuren kan het lichaam zelf produceren maar essentiële aminozuren kan het lichaam niet zelf aanmaken. Essentiële aminozuren moet je daarom via je voeding binnenkrijgen.
Wil je gezond eten, dan bestaat 10 tot 25 procent van je dagelijkse voeding uit eiwitten.

De biologische waarde

De kwaliteit van eiwitten wordt bepaald door de hoeveelheid essentiële aminozuren die erin aanwezig zijn. Onder de biologische waarde van een eiwit verstaat men: het percentage van het door je lichaam opgenomen eiwit dat voor de vorming van lichaamseiwit beschikbaar is. Hoe beter iets opneembaar is voor het lichaam, hoe hoger de biologische waarde ligt. Een eiwit van hoge biologische waarde is een eiwit waarin alle essentiële en niet-essentiële aminozuren na opname voorkomen in een onderlinge verhouding die weinig afwijkt van het aminozurenpatroon van het lichaamseiwit.

Voedingsmiddelen

Eiwitten van hoge biologische waarde bevinden zich vooral in dierlijke voedingsmiddelen: melk, melkproducten, kaas, ei, vlees, kip en vis. Ze worden bijna geheel opgenomen en er kan veel lichaamseiwit uit worden opgebouwd.

Eiwitshakes met Whey isolaat en concentraat hebben de hoogste biologische waarde.
Vergeet ook niet de bekende chiazaden, quinoa, en vooral  niet de zaden van de hennepplant. Deze zijn na sojabonen het rijkst aan eiwitten. Het verschil is dat hennepzaad veel beter verteerbaar is doordat ze veel lijken op ons lichaamseigen eiwit.

Een eiwit van lage biologische waarde is een eiwit waarin wel alle essentiële en niet-essentiële eiwitten in voorkomen, maar in een onderlinge verhouding die sterk afwijkt van het aminozurenpatroon van het lichaamseiwit. Uit deze eiwitten kunnen maar weinig lichaamseiwitten worden opgebouwd. Eiwitten van lage biologische waarde komen voor in de meeste graanproducten, brood, peulvruchten, noten en de meeste soorten groenten.

Over het algemeen kan je zeggen dat gevarieerd eten de eiwitwaarde van je voeding verhoogt

Je zou nu de conclusie kunnen trekken om de eiwitten uit de dierlijke voedingsmiddelen te halen. Toch is dit niet verstandig. Neem je vooral de dierlijke eiwitten, dan zul je ook veel verzadigde vetten binnen krijgen, want die zijn in ruime mate aanwezig in dierlijke voeding. Daarom is het verstandige om twee derde van het totaal aan eiwitten uit plantaardige producten te halen en één derde uit dierlijke.

Eiwitten kunnen elkaar aanvullen. Zo leveren graaneiwitten met eiwitten uit melk, kaas of vleeswaren een goede combinatie op. In graaneiwitten is het essentiële aminozuur lysine in geringe mate aanwezig, terwijl dit aminozuur in melk- en vleeseiwitten juist in ruime mate aanwezig is. Het aminozurenpatroon van de maaltijd wordt op deze wijze verbeterd.

Een goed dieet moet altijd een uitgebalanceerd dieet zijn

Eiwitten zijn onmisbare bestanddelen van een goede voeding. Echter jouw lichaam heeft aan alleen eiwitten niet genoeg. Eiwitten vormen samen met koolhydraten en vetten de belangrijkste voedingsstoffen. Koolhydraten en vetten zijn energiedragers.
Eiwitten zijn onmisbaar bij de opbouw van celstructuren en de aanmaak van hormonen, neurotransmitters (bijv. adrenaline) en enzymen. Ook onderhouden eiwitten ons spierstelsel. Maar bij te weinig inname van koolhydraten en vetten zullen de spieren afgebroken moeten worden om brandstof uit te halen.
Kortom: een goed dieet moet altijd een uitgebalanceerd dieet zijn. Het is de balans van de verschillende voedingsstoffen en de kwaliteit van je voedsel die uiteindelijk je gezondheid bepalen!

About Ilse Velkers

Ondernemend, perfectionist en ambitieus | iemand met een grote passie voor sport en in het bijzonder atletiek | houdt van mensen | heeft lief en doet wat ze wil!

2 Comments

  1. Erg degelijk artikel, Ilse. Heb zelf laatst hennepeiwit ontdekt en ben zeker een grote fan. Echter, het blijft gezondheid en nutrition natuurlijk belangrijk om te variëren.

  2. Zeker, variatie is de basis. Zoals ik hierboven ook zeg; “Het is de balans van de verschillende voedingsstoffen en de kwaliteit van je voedsel die uiteindelijk je gezondheid bepalen!”.
    Wij zijn ook een fan van superfood, maar gebruiken deze vooral als toevoeging op basisproducten.
    Bedankt voor je bericht en we blijven u volgen!

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>
*
*